• Mobil versiya
  • Bog'lanish
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

“Қишлоқ хўжалиги ходимлари куни”

Ўзбекистон Республикаси “Қишлоқ хўжалиги ходимлари куни”ни белгилаш тўғрисида Қонунчилик палатаси томонидан 2017 йил 1 августда қабул қилинган, Сенат томонидан 2017 йил 24 августда маъқулланган қонунга кўра декабрь ойининг иккинчи якшанбаси Ўзбекистон Республикаси “Қишлоқ хўжалиги ходимлари куни” этиб белгиланди. Шу муносабат билан Давлат Марказимиз директори Таняриков Бахридин Саидовични Ўзбекистон Кишлок Хужалиги Вазирининг 2019 йил 2 декабрдаги буйругига асосан УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ КИШЛОК ХУЖАЛИГИ ФИДОИСИ кўкрак нишони билан мукофотланди

Биз ҳам қишлоқ хўжалиги ходимларини бугунги байрам билан ва Марказимиз директори Таняриков Бахридин Саидовични кўкрак нишони  билан муборакбод этамиз!

EOII inspektsiyasi guruhi Toshkentga tashrif buyurishdi va Respublika hayvonlar kasalliklari diagnostikasi va oziq-ovqat xavfsizligi davlat markazida Uchrashuv bulib utdi

Rossiya Federatsiyasi, Qozog’iston Respublikasi va Qirg’iziston Respublikasidan chorvachilikni tekshirish bo’yicha EOII inspektsion guruhi Toshkent shahriga tashrif buyurishdi:
Rossiya Federatsiyasining mutaxassislari quyidagilardan iborat:
1. Bukina Anna Dmitrievna – Rosselxoznadzorning eksport-import operatsiyalari, transport va xalqaro hamkorlik bo’yicha veterinariya nazorati idorasining eksportni qo’llab-quvvatlash va inspeksiya ishlari bo’limining bosh mutaxassisi
2. Spiridonov Artyom Nikolaevich – Belgorod viloyati Rosselxoznadzor ma’muriyatining Davlat chegarasi, transport va ichki veterinariya nazorati veterinariya nazorati, ИАЦ ФГБУ «ВНИИЗЖ», Mintaqaviylashtirish sektori ilmiy xodimi;
3. Iztleuov Mergen Muxambetgaleevich – Rossiya Federatsiyasining Davlat chegarasida Ichki davlat veterinariya nazorati va chegara veterinariya nazorati bo’limi boshlig’i o’rinbosari, Orenburg viloyatidagi Rosselxoznadzor idorasi transporti;
4. Kosenkov Vsevolod Igorevich – ФГБУ «ВНИИЗЖ» mutaxassisi;
5.Kurinova Tatyana Borisovna – “Bryansk mintaqalararo veterinariya laboratoriyasi” Federal davlat byudjet institutining sinov markazining bosh mutaxassisi.
6. Shumakova Olesya Olegovna – Belgorod viloyati Rosselxoznadzor idorasining davlat chegarasi, transport va ichki veterinariya nazorati bo’limining katta davlat inspektori.
Qozog’iston Respublikasi mutaxassislari quyidagilardan iborat:
1. Jubatkanova K.S., Qozog’iston Respublikasi Qishloq xo’jaligi vazirligi Veterinariya nazorati va nazorati qo’mitasining veterinariya tadbirlari va oziq-ovqat xavfsizligi bo’limi boshlig’i vazifasini bajaruvchi;
2. UB Shokubasov – Perm milliy veterinariya markazi Respublika davlat pedagogika universiteti bosh direktorining o’rinbosari;
3. Nokina GZ – Qozog’iston Respublikasi Qishloq xo’jaligi vazirligi Veterinariya nazorati va nazorati qo’mitasining Respublika veterinariya laboratoriyasining tahlil va strategik rejalashtirish bo’limi boshlig’i;
Daniyar Januzakov – Qirgiziston Respublikasi Hukumati qoshidagi Veterinariya va fitosanitariya xavfsizligi davlat inspektsiyasining Davlat veterinariya nazorati bo’limining ichki veterinariya nazorati bo’limining bosh inspektori.
Tashrifdan maqsad – O’zbekistonning veterinariya xizmatining chorvachilik korxonalari va fermer xo’jaliklarini tekshirish bo’yicha faoliyatini o’rganish, shuningdek, hayvonlarning kasalliklari, shu jumladan oyoq va og’iz kasalliklari epizootik holatini o’rganish.
Mutaxassislar (jami – 10 kishi)

Тошкентда Марказий Осиё давлатлари раҳбарлари маслаҳатлашуви учрашуви бўлиб ўтди

Chop etildi: 01.12.2019

Kategoriyalar: tanlangan sahifa,Yangiliklar,Yurtimiz yangiliklari

Жорий йилнинг 22 декабр кунида Олий мажлис қонунчилик палатаси депутатлигига хамда вилоят туман шахар кенгашларига сайлов бўлиб ўтади

Chop etildi: 27.11.2019

Kategoriyalar: tanlangan sahifa,Yangiliklar,Yurtimiz yangiliklari

Жорий йилнинг 22 декабр кунида Олий мажлис қонунчилик палатаси депутатлигига хамда вилоят туман шахар кенгашларига сайлов бўлиб ўтади

Бўлажак сайловда бу йил мамлакат парламенти ва халқ депутатлари маҳаллий кенгашларига сайловлар илк бор Ўзбекистон Республикасининг янги Сайлов кодекси асосида ўтади. Сайловларда биринчи марта бешта сиёсий партия ўз номзодларини илгари суриш ҳуқуқига эга. Булар – “Миллий тикланиш” демократик партияси, Халқ демократик партияси, Тадбиркорлар ва ишбилармонлар ҳаракати – Ўзбекистон либерал-демократик партияси, “Адолат” социал-демократик партияси ва Ўзбекистон Экологик партияси.

Сайловларда 20 миллиондан ортиқ сайловчи, шулардан икки миллондан зиёд ёшлар илк бор, овоз беради.

2019 yil 26-noyabr kuni JSSTning favqulodda vaziyatlar dasturini va IHR-ning 2005 yilda O’zbekiston Respublikasida amalga oshirilishini o’rganish bo’yicha davra suhbati bo’lib o’tdi

Chop etildi: 26.11.2019

Kategoriyalar: Hamkorlik,Mediateka,Yangiliklar,Yurtimiz yangiliklari

2019 yil 26-noyabr kuni JSSTning favqulodda vaziyatlar dasturini va IHR-ning 2005 yilda O’zbekiston Respublikasida amalga oshirilishini o’rganish bo’yicha davra suhbati bo’lib o’tdi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ВЕТЕРИНАРИЯ ПАСПОРТИ – ГЎШТ ВА СУТ МАҲСУЛОТЛАРИ ХАВФСИЗЛИГИ ГАРОВИ

Chop etildi: 25.11.2019

Kategoriyalar: Foydali havolalar,Yangiliklar

ВЕТЕРИНАРИЯ ПАСПОРТИ – ГЎШТ ВА СУТ МАҲСУЛОТЛАРИ ХАВФСИЗЛИГИ ГАРОВИ

Ветеринария паспорти – гўшт ва сут маҳсулотлари хавфсизлиги гарови

Сир эмас, кейинги пайтларда ижтимоий тармоқларда чорва моллари ва бошқа турдаги уй ҳайвонларига паспорт бериш тартиби кенг муҳокама қилинмоқда. Ветеринария паспорти тўғрисида кўпчиликда турли тушунмовчиликлар юзага келмоқда…

Ветеринария паспорти ва уни бериш тартиби бўйича Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш давлат қўмитаси бошқарма бошлиғи Наргиза Омонбоева шундай дейди:

Ветеринария паспорти нима? У чиндан кўпчилик ўйлаётганидек, одамларникидек бўладими?

– Йўқ, аксарият юртдошларимиз тасаввур қилаётганидек, ҳайвоннинг шахсини, пропискаси ва фуқаролик ҳолатини тасдиқловчи ҳужжат эмас.

Ветеринария паспорти – идентификация қилинган ҳайвонларга расмийлаштирилган, ҳайвон эгасини белгиловчи, ҳайвонларнинг касалликларга қарши профилактикаси ва уларни даволаш ишлари тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган ҳужжат;
Аслида ҳайвонларга биркалаш, тамғалаш, жетонлаш ва чип ўрнатиш орқали индивидуал рақам бериш ва ветеринария паспорти расмийлаштириш тартиби икки йил олдин – 2017 йил 22 сентябрда Вазирлар Маҳкамасининг махсус қарорига асосан жорий қилинган. Унда сақланаётган (боқилаётган) ҳар бир бош ҳайвонга ветеринария паспорти расмийлаштирилиши алоҳида таъкидлаб ўтилган (қўй ва эчкиларга гуруҳ усулида ветеринария паспорти расмийлаштирилиши мумкин).

Уй ҳайвонларига паспорт расмийлаштиришнинг қандай афзалликлари мавжуд?

– Уй ҳайвонларини рўйхатга олиш орқали унинг эгаларидан мулк солиғи ундирилмайди ва бундан давлат ғазнасига ҳеч қандай солиқ ёки бошқа манфаатлар йўқ. Идентификация қилинган ҳайвонларни ягона электрон маълумотлар базасига киритиш фақат қулайликлар туғдириб, бир қанча муаммоларнинг олди олишга хизмат қилади.
Яъни, ҳар бир уй ҳайвонини назоратга олиш, унинг саломатлигини назорат қилиш орқали озиқ-овқат хавфсизлиги таъминланади. Бундан буёғига ҳар бир ҳайвон тури туғилганидан кейин белгиланган муддатда идентификация қилиниб, рўйхатга олинади, унинг қандай касалликларга чалингани, қачон эмлангани, қайд этиб борилади. Келажакда савдо дўконларидан гўшт маҳсулотлари харид қилаётганда уларнинг “тарихи”дан ҳам бохабар бўламиз.
Шунингдек, чорва маҳсулотларини хорижга экспорт қилишда бирмунча қулайликлар яратилади. Айни пайтда ўнлаб халқаро ташкилотлар Ўзбекистонда ҳайвонларни идентификация қилиш тизимини яратиш учун, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини экспортга олиб чиқиш мақсадида грантлар ажратаётгани янада эътиборга молик.
Ҳайвонларни касалликларга қарши эмланганлигини тасдиқлаш, уларнинг аниқ ҳисобини юритиш ва рўйхатга олинган ҳайвонлар тўғрисида ягона маълумотлар базасини шакллантиришда, ҳайвон эгасини белгилашда паспорт расмийлаштириш жуда ҳам муҳим. Бундан ташқари, аҳоли ўртасида ҳайвонотга мансуб бўлган турли касалликлар келиб чиқиши, ҳар бир молнинг электрон қайтарилмас рақамга эга бўлиши ва шу асосида уни эгасига расмийлаштириш орқали ҳайвонларни ўғирланишининг олдини олишга эришиш мумкин.

– Идентификация қилиш ва ҳисобдан чиқариш тартиби қандай?

– Ҳайвон эгалари ҳайвон туғилгандан маълум муддат ўтгач доимий яшаш жойидаги ветеринария хизматининг вакилига мурожаат қилиши лозим. Ветеринария хизмати ходими ариза келиб тушгандан сўнг 3 кун ичида жойига бориб ҳайвонларни идентификация қилади. Низомда белгиланган тўлов шунинг учун ундирилади.
Қорамол, қўй ва эчкилар, туяларнинг болалари туғилганидан 14 кундан кейин бир ойликдан кечикмасдан, қулунлар ва хўтиклар 4 ойлигидан, чўчқа болалари 1 ойлигидан, ит ва мушуклар 3 ойлигидан ҳисобга олинади. Ҳайвонлар эгаси алмашганда, бир ҳудуддан бошқа ҳудудга кўчирилганда доимий яшаш жойи бўйича давлат ветеринария хизматининг вакилига 7 кун ичида ҳайвонни ҳисобга қўйиш учун мурожаат қилади. Бунда ҳайвон янгидан идентификация қилинмайди ёки янги паспорт берилмайди. Эски паспортига тегишли ўзгартиришлар киритилади.
Давлат ветеринария хизматининг вакилига ҳайвон эгалари ҳайвон сотилганлиги ёки ҳадя қилинганлигини ветеринария паспортида тасдиқлатишга мажбурдир, бунда ҳайвон эгалари ўзларининг шахсини тасдиқловчи ҳужжатини ҳам тақдим этади.

– Идентификация қилиш мажбурийми?

– Қорамоллар, қўй ва эчкилар, чўчқалар, отлар, эшаклар ва туялар, итлар ва мушукларни идентификация қилиш шарт. Ушбу шартни бажармаслик ветеринария, ветеринария-санитария қоидалари ва нормаларини бузиш ҳисобланади ва тегишли жавобгарликка олиб келади.

– Ҳайвонларга турларига қараб индивидуал рақам бериш жараёни қандай кечади?
– Мазкур ҳолат қуйидаги усуллар орқали амалга оширилади:
– биркалаш усулида қорамол, қўй ва эчкилар, туялар, чўчқаларнинг қулоғига (электрон, визуал) биркалар тақилади ва у ҳайвонларнинг яшаш даври давомида олинмайди;
– чип ўрнатиш (электрон идентификация) усули ҳайвонларнинг барча турларига қўлланилиши мумкин.

– Нобуд бўлган ёки сўйилган ҳайвонларнинг паспорти ветеринария вакилига қайтариб бериладими?

– Ҳайвон эгалари ҳайвон сўйилганда (нобуд бўлганда, йўқ қилинганда) ҳайвоннинг идентификация рақамини сақловчи атрибут ва ветеринария паспортини (электрон идентификациялашда фақат ветеринария паспортини) 7 кун муддатда доимий яшаш манзили бўйича давлат ветеринария хизматининг вакилига ҳисобдан чиқариш учун тақдим қилади. Сўйилган ҳайвонларга ихтисослашган сўйиш корхонасининг ветеринария врачи томонидан ҳайвон эгасига берилган “Ҳайвон сўйилганлиги тўғрисида” маълумотнома ҳам тақдим этилади.
Сўйиш мақсадида импорт қилинган ҳайвонлар идентификация қилинмайди. Ушбу ҳайвонлар келтирилган вақтдан бошлаб етти календарь кунида сўйилиши шарт.

– Ҳайвонларни идентификация қилиш хизматлари учун тўлов ундириладими?

– Ҳа, аммо кўп миқдорда эмас. Идентификация қилиш шартномага асосан амалга оширилади ва қуйидаги миқдорларда тўлов ундирилади:
– ҳар бир қорамол, от, эшак ва туялар учун 4 минг 460 сўм;
– ҳар бир қўй, эчки ва чўчқалар учун 3 минг 345 сўм;
– ҳар бир ит ва мушуклар учун 2 минг 230 сўм.
Идентификация учун тўлов туман (шаҳар) ветеринария бўлимлари ҳисобварағига, нақд пул ва нақд пулсиз шаклда бажарилади. Ветеринария паспорти йўқолганда ёки яроқсиз ҳолга келиб қолганда унинг дубликати бепул берилади.

– Шу кунгача қанча ҳайвонлар рўйхатдан ўтказилди?

– 2018 йил 1 январдан шу пайтга қадар қўмита томонидан 82 мингдан зиёд чорва моллари идентификациядан ўтказилди.
Айни пайтда ҳайвонларни рўйхатдан ўтказишнинг соддалаштирилган усулини йўлга қўйиш ва бу соҳага инновацияларни жалб қилиш жиддий ишлар олиб бориляпти. Йил якунигача махсус дастур ва иловалар ишлаб чиқилиши кўзда тутилган.

Ҳайвон эгаси базанинг электрон манзили орқали кириб, ўзига тегишли бўлган маълумотларни ягона электрон маълумотлар базасидан онлайн тарзда олиш имкониятига эга бўлади.

Манба; Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш
                Давлат қўмитаси Ахборот хизмати

Лаборатория жихозларини харид қилиш учун танлов

Chop etildi: 20.11.2019

Kategoriyalar: Tender va e'lonlar

Teglar: ,,

Республика ҳайвонлар касалликлари ташхиси ва озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги давлат марказига кириш кисмига гардироб ясаш ва урнатиш буйича танлов эълон қилади.

Мурожаат ва таклифлар учун: Тел: (998-71) 229-32-13. 93-590-40-08. Электрон манзил: vetcentre@vetgov.uz

Тегишли хужжатлар илова килинсин энг юкори нарх 13500,0 минг сумга., 8метр х 50 см. 6 та вешелкаси билан.

ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИ ТАРМОҚЛАРИНИ ЯНАДА РИВОЖЛАНТИРИШ ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ БЕЛГИЛАНДИ

Chop etildi: 15.11.2019

Kategoriyalar: tanlangan sahifa,Yangiliklar,Yurtimiz yangiliklari

ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИ ТАРМОҚЛАРИНИ ЯНАДА РИВОЖЛАНТИРИШ ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ БЕЛГИЛАНДИ

ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИ ТАРМОҚЛАРИНИ ЯНАДА РИВОЖЛАНТИРИШ ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ БЕЛГИЛАНДИ

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 13 ноябрь куни чорвачилик, паррандачилик, балиқчилик ва ипакчилик тармоқларини янада ривожлантириш масалаларига бағишланган видеоселектор йиғилиши ўтказди.
Маълумки, давлатимиз раҳбарининг жорий йил 23 октябрдаги фармони билан Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалигини ривожлантиришнинг 2020-2030 йилларга мўлжалланган стратегияси қабул қилинган эди. Ушбу ҳужжат доирасида замонавий ёндашув асосида соҳа модернизацияси бошланди. Шунингдек, 7 ноябрь куни Президентнинг “Қорақалпоғистон Республикасида чорвачилик тармоқларини жадал ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори қабул қилинди.
– Ҳудудларимиз салоҳиятидан тўғри фойдаланиб, қаерга нима экиш, қайси чорва турини етиштириш, қўшилган қиймат занжирини яратиш орқали бозорларимизда гўшт, сут ва тухум маҳсулотларини кўпайтириш, нархлар барқарорлигини таъминлаш ва даромадни ошириш бўйича, афсуски, самарали тизим мавжуд, деб айта олмаймиз, – деди йиғилиш аввалида Шавкат Мирзиёев.
Мамлакатимизда чорва озуқасига бўлган талаб 120 миллион тоннани ташкил этади, аммо ўтган йилда атиги 47 миллион тонна озуқа ишлаб чиқарилиб, эҳтиёж 40 фоизга қондирилган.
Бутун дунёда чорвани озиқлантиришда асосан силос ва омухта ем ишлатилади. Янгийўл туманида такрорий экин сифатида маккажўхорининг интенсив навидан гектарига 50-60 тонна силос олинганда унинг 1 килограмми таннархи бор-йўғи 150 сўмни ташкил этган. Ваҳоланки, 1 кг шелуханинг бозордаги нархи 2 минг сўмдан ошади. Яъни, шрот-шелухага нисбатан 10 баравар арзон озуқани бемалол чорвадорларнинг ўзи етиштирса бўлади.
Чорва учун озуқа навли буғдойдан гектарига 100 центнергача ҳосил олиш мумкин. Бироқ, жойларда озуқа-емга бўлган дефицитни қоплаш чораларини кўриш ўрнига озуқабоп экин ерларидан самарасиз ва мақсадсиз фойдаланиш ҳоллари танқид қилинди.
– Сирдарёда 16 минг гектар, Тошкент вилоятида 8,5 минг гектар экин майдони ғалладан кейин бўш турганини қандай изоҳлаш мумкин? – дея савол билан мурожаат қилди Президент.
Шу йилнинг ўтган 10 ойида хориждан қарийб 100 миллион долларлик зотли ва гўшт учун қорамол импорт қилинди. Шунинг учун, қўшимча озуқа базасини яратиш мақсадида чорвадорларга ер бериш, тўғри экин турларини экиш борасида топшириқлар берилди.
Давлатимиз раҳбари таъкидлаганидек, паррандачиликда ҳам шунга ўхшаш муаммолар мавжуд. Мисол учун, озуқанинг 70-75 фоизи импорт ҳисобига таъминланиб, жорий йилнинг 10 ойида 80 миллион долларга 160 минг тонна соя ва кунгабоқар шроти, 14 миллион долларга 80 минг тонна маккажўхори импорт қилинди. Тармоқ корхоналарига бу йил озуқа учун 137 минг гектар ўрнига амалда 5 минг гектар ер берилган, холос.
Чорвачилик соҳасида мамлакатимизда сақланиб келаётган долзарб муаммолардан бири – наслчилик.
Қайд этиш жоизки, маҳаллий чорва моллари 20 минг сўмлик озуқа-ем билан кунига 900 грамм тирик вазн олса (500 грамм гўшт), зотли моллар 1 килограмм 600 грамм (900 грамм гўшт) вазн олади.
Қорамолларнинг 94 фоизи, қўй ва эчкиларнинг 84 фоизи, парранданинг 58 фоизи аҳоли хонадонларида боқилади. Айни пайтда, мавжуд қорамолларнинг бор-йўғи 34 фоизи зотлидир. Айниқса, бу кўрсаткич Жиззах, Сирдарё, Сурхондарё вилоятларида 26 фоиз, Хоразмда 28 фоиз, Қашқадарёда 31, Самарқандда 33 фоизни ташкил этади.
Қўйчиликда эса фақат қоракўл қўйларнинг насли 30 фоизга яхшиланишига эришилди, холос.
Бундан ташқари, маҳаллий бир бош сигирдан соғиб олинадиган сут йилига 2,5 тоннадан ошмаяпти. Ҳар бири 2-3 минг доллардан импорт қилинган наслли сигирлар 35-40 литр сут бериши лозим бўлса-да, чорвадорларга бундай жонзотларни парвариш қилиш сир-асрорлари ўргатилмагани боис маҳсулдорлик ўртача 25 литрдан ошмаяпти.
Чорванинг тўғри рационини ишлаб чиқиш, замонавий ветеринария хизмати кўрсатиш бўйича мутахассислар етарли эмас. Оқибатда фермерларимиз чет элдан ветеринар ва зооинженерлар жалб қилиб, уларга 3-4 минг доллардан ойлик тўлашга мажбур бўлмоқда.
Йиғилишда қайд этилганидек, технология асосида чорвани сўйиш тизимли йўлга қўйилмагани терининг сифати бузилишига олиб келяпти, бундан эса чарм-пойабзал саноати ҳам зарар кўрмоқда. Мисол учун, Ўзбекистон бўйича замонавий қушхоналар сони 49 тага етади, жумладан, Андижон вилоятида битта, Наманган, Сирдарё, Сурхондарё, Фарғонада иккитадан, Хоразмда учта ташкил этилган. Мавжудлари ҳам 30-40 фоиз қувватларда ишлаяпти, чунки аҳоли қушхонага боришдан манфаатдор эмас.
Чорвачиликнинг қисқа муддатда юқори самара берадиган йўналишлари, хусусан, паррандачалик, балиқчилик, қуёнчиликни ривожлантиришда муаммолар талайгина.
Жумладан, бугунги кунда 38 минг гектар сунъий сув ҳавзаларининг атиги 460 гектарида (1 фоиз) интенсив балиқчилик ташкил этилган. Бунинг асосий сабаби – интенсив усулда етиштирилган балиқнинг таннархи оддий усулда етиштирилгандан 2 баравар қиммат. Шунинг учун тадбиркорлар оддий усул билан кифояланмоқда. Ҳолбуки, бу усулда балиқ етиштириш 1 гектарига 2-3 тоннадан ошмаса, интенсив шаклда 100 тоннагача маҳсулот олса бўлади.
Давлатимиз раҳбари лосось, осётр, форель каби тансиқ балиқларни интенсив усулда етиштириш бўйича топшириқлар берди. Улар, айниқса тоғолди ҳудудларда замонавий технологиялар қўллаган ҳолда парваришланса, ҳатто экспорт ҳам қилиш мумкинлиги кўрсатиб ўтилди.
Видеоселектор йиғилишида қуёнчилик билан боғлиқ масалалар ҳам кўриб чиқилди. Маълумки, ушбу жонзотнинг териси ҳам, гўшти ҳам юқори баҳога эга.
Ҳисоб-китобларга кўра, наслли қуённи табиий усулда бир йилда 4 марта (6-8 та бола), саноат усулида эса 7 мартагача (8-10 та) кўпайтириш мумкин. Айни пайтда, Ўзбекистонда бугунга келиб 1 минг 250 та қуёнчилик фермаси мавжуд бўлиб, саноат усулида 500 минг бош қуён боқилади, холос.
Юқоридаги муаммоларни комплекс ва тизимли ҳал этиш, чорвачилик тармоқларини изчил ривожлантириш учун Президент Шавкат Мирзиёев қатор вазифалар қўйди.
Жумладан, Андижон вилоятида амалга оширилаётган тажриба асосида юртимизнинг аҳоли зич ҳудудларида мутлақо янги тизим жорий қилинади. “Ҳар бир оила – тадбиркор” дастури доирасида ажратиладиган кредитлар асосида сут-гўшт қайта ишловчи корхона аҳолига кооперация асосида 5 бошгача наслли қорамол етказиб беради, уни қандай парвариш қилишга ўргатади. Корхона наслли қорамолнинг мунтазам ветеринария назоратини, белгиланган рацион асосида озуқаланишини ҳамда ундан олинаётган сутни бозор нархида сотиб олинишини таъминлайди.
Бу тизимнинг афзаллиги шундаки, аҳоли қорамолга эга бўлади, сутни бозор нархида сотади, бу билан қорамол кредитини тўлайди ҳамда туғилган бузоқлар ҳисобига хўжалик кўпайиб бораверади. Қуёнчиликда ҳам ушбу тажрибани жорий этиш мумкин.
Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш давлат кўмитаси, Халқ банки ҳамда Микрокредитбанкка вилоят ҳокимликлари билан биргаликда бир ой муддатда Андижон, Наманган, Самарқанд, Фарғона, Хоразмда мазкур тизимни йўлга қўйиш вазифаси юкланди.
Ундан ташқари, Қорақалпоғистон тажрибаси асосида чорва кооперацияларини ташкил этиш зарурлиги таъкидланди. Яъни, имкониятдан келиб чиқиб, 30 дан 100 бошгача қорамолдан иборат оилавий чорва фермалари ташкил қилинади. Кооперация ушбу тузилмаларни озуқа-ем, ветеринария хизматлари ва агротехника билан таъминлайди.
Мазкур тажрибанинг афзаллиги шундаки, оилавий фермалар қаердан ем ва техника олиш, маҳсулотни кимга ўтказиш ҳақида бош қотирмайди. Бу ишлар билан кооперация шуғулланади.

 
Юқорида зикр этилган ташкилотлар ва ҳокимликларга Қашқадарё, Сурхондарё, Жиззах, Сирдарё, Навоий, Бухоро вилоятларида камида иккитадан шундай чорва кооперацияларини ташкил этиш топшириғи берилди.
Шунингдек, Тошкент вилояти тажрибаси асосида ғаллачилик кластерлари ташкил этиш орқали 2-5 минг бош қорамолдан иборат йирик фермалар фаолиятини йўлга қўйиш лозимлиги қайд этилди.
Бунда, кенгайиш истагини билдирган ва камида 500 бош қорамоли мавжуд фермерларга ҳар 1 минг бош учун 300-400 гектардан ер бериш орқали ғаллачилик кластерлари ташкил этилади.
Ушбу тизим шуниси билан жозибадорки, йирик кластерлар буғдойни қайта ишлаш орқали омухта ем ишлаб чиқариш ҳамда ғалладан бўшаган ерларда такрорий экин сифатида озуқабоп экинларни етиштириб, ўзи силос ишлаб чиқариш имконига эга бўлади.
Қатор идора ва ташкилотларга бир ой ичида ҳар бир талабгорнинг таклифларини кўриб чиқиб, амалга ошириш чораларини белгилаш вазифаси қўйилди.
Бундан ташқари, чорвачиликни озуқа-ем билан таъминлашда пахта кластерлари салоҳиятидан самарали фойдаланиш зарур. Чунки бу тузилмаларда ер, кучли озуқа, ишчи кучи, техника ва молиявий имкониятлар етарли. Шунинг учун барча пахта кластерларига 5 минг бошдан кам бўлмаган йирик шохли қорамол комплекслари ташкил этиш топшириғи берилди.
Озуқа-ем ишлаб чиқариш ҳажмини ошириш учун эса Навоий тажрибасини барча ҳудудларда кенг жорий этиш лозимлиги билдирилди.
Хусусан, Хатирчи туманида тажриба тариқасида 530 гектар яйловни сув тежовчи технологиялар жорий қилиш орқали ерларни ўзлаштириш лойиҳаси амалга оширилмоқда. Лойиҳа доирасида яйловда интенсив суғориш орқали 1 гектар ердан яшил массада 80 тонна маккажўхори етиштирилган.
Қорақалпоғистонда, Навоий, Бухоро, Қашқадарё вилоятларида минглаб гектар бундай яйловлар мавжуд. Шунинг учун мутасаддиларга мазкур ҳудудларда камида 10 минг гектар яйловларда озуқабоп экинларни етиштириш бўйича “манзилли дастур” амалга ошириш кераклиги таъкидланди.
Чорвачиликда насл юқори маҳсулдорликнинг биринчи омилидир. Шу боис ҳар бир ҳудудда сунъий уруғлантириш пунктларини ташкил этиш, кейинги йил якунигача аҳоли ихтиёридаги 70 фоиз сигирларни сунъий уруғлантириб, 2025 йилга қадар 60 фоиз чорва молларининг наслини яхшилаш чора-тадбирлари белгиланди.
Шунингдек, фермерлар ва аҳолига чорвани яхши боқишни ўргатиш, Самарқанд ветеринария институти ва унинг Тошкент филиали негизида Чорвадорлар амалий ўқув марказини ташкил этиб, амалий ва масофавий семинарлар ўтишни йўлга қўйиш муҳимлиги таъкидланди.
Йиғилишда маҳсулот таннархини камайтириш ва соҳа рақобатбардошлигини таъминлаш масалалари ҳам муҳокама қилинди.
Келгуси йилдан чорвачилик, балиқчилик ва паррандачилик тармоқларини субсидия бериш орқали қўллаб-қувватлаш кўзда тутилмоқда. Дунё тажрибасидан келиб чиқиб, субсидия етиштирилган тайёр маҳсулотлар ҳажмига мувофиқ равишда берилади.
Ветеринария, карантин, стандартлаштириш, санитария-эпидемиология хизматларининг изчил ҳамкорлигини таъминлаш, халқаро тажриба асосида чорвачилик маҳсулотлари ишлаб чиқаришнинг тўлиқ занжирини яратиш ҳамда уни назорат қилиш тартиб-таомилларини жорий этиш бўйича топшириқлар берилди.
Ишлаб чиқарувчиларга ички бозорда муносиб шароит яратиб бериш, чорва маҳсулотлари нархининг барқарорлигини таъминлаш масалаларига ҳам алоҳида эътибор қаратилди.
Андижон, Жиззах, Наманган, Самарқанд, Сирдарё, Фарғона ва Хоразм вилоятларидаги 90 та деҳқон бозорида паррандачилик корхоналарининг биронта савдо шохобчаси йўқлиги кўрсатиб ўтилди. Балиқчилик корхоналарининг Сирдарё бозорларида 2 та, Сурхондарёда 3 та, Навоийда 4 та, Фарғонада 9 та савдо нуқталари бор, холос.
Йиғилишда белгиланган вазифалар ижросини сифатли таъминлаш учун ҳафтанинг ҳар жумаси “Чорвачилик куни” деб эълон қилинди. Топшириқлар ижросини мувофиқлаштириб бориш ва чорвадорларга кўмаклашишга масъул Республика кенгаши тузилди.
Видеоселекторда озиқ-овқат хавфсизлигидан ташқари ипакчилик саноатини ривожлантириш масалалари ҳам кўриб чиқилди.
Пиллачилик жуда қисқа муддатда – 30-35 кунда экспортбоп маҳсулот олса бўладиган тармоқ. Дунёда 20 дан ортиқ пилла етиштирувчи мамлакат бўлса, Ўзбекистон Хитой ва Ҳиндистондан кейинги ўринда туради. Лекин юртимизнинг жаҳон бозоридаги улуши – атиги 2,5 фоиз.
Охирги икки йилдаги саъй-ҳаракатлар натижасида, хусусан, йилига тўрт марта ипак қурти боқиш ҳисобига пилла ҳосили 19 минг тоннага етказилди.
Йиғилишда бу тармоқдаги бозор конъюнктураси таҳлил қилинар экан, мамлакатимизда катта имкониятлар борлиги таъкидланди. Бундан самарали фойдаланилса, яқин йилларда йиллик экспорт ҳажмини камида 500 миллион долларга етказиш мумкин.
Айни пайтда, тармоқда қатор муаммолар бор. Жумладан, тутзорларнинг 6 минг гектари яроқсиз аҳволда. Яна 37 минг гектарда ҳосилдорлик 30 фоизга ҳам етмайди. Юқори озуқавий навлар тутзорлар ва якка қатор тутларнинг бор-йўғи 5-6 фоизини ташкил этади. Касаллик ва зараркунандаларга қарши кураш ўз вақтида сифатли амалга оширилмаётгани боис озуқа базаси йўқотилмоқда.
Ипак қурти уруғининг 80 фоизи импорт қилинган. Юртимизда супер-элита ипак уруғи яратадиган ягона муассаса – Ипакчилик илмий-тадқиқот институтининг моддий-техника базаси эскирган.
Шулардан келиб чиқиб, 2022 йил якунига қадар 20 минг гектар янги тутзорлар барпо этиш ҳамда 10 минг гектар эскирган тутзорларни янгилаш режалаштирилган.
Бунинг учун мавжуд тутзорлар оилавий пудрат асосида аҳолига 1 гектардан 3 гектаргача бўлиб берилади. Пиллачилик кластерлари томонидан тутзорларни янгилаш учун тут кўчатлари ва мавсумда ипак қурти уруғи тарқатилади. Пилладан олинадиган даромад билан бир қаторда, тутзорлар орасига экиладиган қўшимча экинлар ҳам тўлиғича аҳоли ихтиёрида қолади.
Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, “Ўзбекипаксаноат” уюшмаси, вилоят ҳокимлари ва тегишли идоралар раҳбарларига тутзорлар ташкил этиш учун ер ажратиш, эскиларини янгилаш, сув тежовчи технологияларни қўллаш бўйича топшириқлар берилди. Келгуси йили пилла етиштириш ҳажмини 21 минг тоннага, 2025 йилгача эса 30 минг тоннага етказиш вазифаси қўйилди.
Супер-элита ва элита уруғларини тўлиқ юртимизда тайёрлаш, бунинг учун уруғчилик станцияларини қўллаб-қувватлаш, тутларни кимёвий ва биологик усулларда ҳимоялаш, жойларда янги иш ўринлари яратиш бўйича ҳам топшириқлар берилди.
Яна бир масала – юртимизда пилла ва ипакни экпертизадан ўтказиш ва сифатини аниқлаш бўйича лабораториялар йўқ. Ҳозирда бунинг учун маҳсулот хорижга жўнатилаётгани боис корхоналар қўшимча харажат қиляпти. Шу муносабат билан Президент Шавкат Мирзиёев “Ўзбекипаксаноат” уюшмаси қошида замонавий лаборатория ташкил этиш зарурлигини таъкидлади.
Видеоселектор йиғилишида муҳокама қилинган масалалар бўйича мутасадди раҳбарлар ва ҳокимларнинг ҳисобот ва таклифлари эшитилди.

Манба: Уза.

Тошкентда Марказий Осиё давлатлари раҳбарлари учрашуви бўлиб ўтади

Chop etildi: 13.11.2019

Kategoriyalar: Yurtimiz yangiliklari